obsessiv kompulsiv pozuntu
| sağlamlıq17,514 | 41 | 203
əjdahalar googlla
bipolyar pozuntu - sözaltı etiraf - depressiya - şəxsiyyət pozuntuları - wuhan koronavirus - sosial fobiya - sözaltı günlük - hamının anormal olmağı reallığı - manik depressiya
Yalnız deyilsən!
Bu duyğuların müvəqqəti olduğunu və kömək mövcud olduğunu bilmək vacibdir. Dostlarınıza, ailənizə, profesionallara müraciət etməyiniz vacibdir. Sizi dinləmək və lazım olan dəstəyi təmin etmək istəyən insanlar var.
Sözlük yazarları olaraq səni hər zaman dinləyə bilərik.
Əgər yalnız hiss edirsənsə, qaynar xəttə zəng et:
☎ 860psixoloji diskomfort yaradan, təşvişə səbəb olan və təkrarlanan fikirlərə obsessiyalar deyirlər. bu fikirlərə cavab olaraq yaranan, xoşagəlməz hadisələrin və situasiyaların qarşısının alınmasına yönəlmiş təkrarlanan hərəkətlər, rituallar da kompulsiyalardır. düzdü bir çoxlarımızda bunların yüngül forması olub. məsələn, bir yanağından öpənə o birini də uzatmısan ki, bundan da öp * abazan deyilsənsə təbii ki . ya da əlin təsadüfən stola tıqqıldayırsa bir dəfə də edirsən ki, tək olmasın filan. belə gic-gici şeyləri çoxlarımız eləmişik. amma di gəl ki, işin ciddi tərəfləri var.
adamlar qapını bağladığını dəfələrlə geri qayıdıb yoxlayır və qane olmayıb bunu təkrar-təkrar edir. qazı söndürdümmü? pencərəni bağladımmı? fikirlərilə eyni hərəkəti dəfən-dəfən etməyi; əli birşeyə toxundusa dəfələrlə yumağı, yumasa sağalmaz xəstəliyə düçar olacağı fikri; təzə köynək geyindisə mütləq bir pis hadisənin baş verə biləcəyi və s.
sadə sarışan hallardan okp-nin fərqi odur ki, bu insanlarda daha çox psixoloji diskomfort yaradır və yaranan vərdişlər daha ciddi forma alır, üstəlik tərgitmək istədikcə yeniləri gəlir.
məsələn 16 yaşlı bir qızı valideynləri “xalçanın kənarı ilə yeriyir” şikayətiynən psixoterapevtə aparırlar ki, dərdi nədi niyə belə eləyir. elə bir nəsə çıxıb dişləyəcək bunu ordan. sən demə uşaqda okb imiş və dərdi tək xalça ilə yox digər fərqli kompulsiyalarla imiş və onlara şərait yaradan obsessiyalar. əgər dirsəyi stola dəyəndə və ya əli bir qaşına toxunanda onu ikinci dəfə təkrarlamasa anasının öləcəyinə inanırmış. bu obsessiv avtomatik fikirlərdən də özlüyündə yaratdığı kompulsiv hərəkətlərlə xilas olurmuş.
qarışıq göründü biraz, anlayıram. belə izah edim, hansısa stress yaradan hadisə baş verir. psixiki zəyif insan bu hadisədən çox təsirlənir, və onda yenə təkrarlanacağına dair avtomatik fikirlər formalaşır, o da özlüyündən bu fikirləri dəf etmək üçün hansısa hərəkətlər kəşf edir. və bu hərəkətlərlə də daxili stressini azaltmağa müvəffəq olur. bax elə bu nöqtədən də həmin hərəkətlər tərgitməyi çətin olan vərdişlərə gətirir.
obsessiyalar-> təşviş və qorxular-> kompulsiyalar->yüngülləşmə. sonuncu mərhələdəki yüngülləşmə aldadıcıdır. və ardıyca daha betər gərginlik gətirir. insan “bu hərəkəti edərkən rahatlayıram, niyə tərgidim?” kimi fikirlərə dala bilir. bir müddət keçdikdən sonra isə ətrafındakılara gülünc, ya da qıcıqlandırıcı göründüyünün fərqinə varanda depressiyaya düşür. zatən probleminin fonunda depressiya var idi, daha da tetiklənir.
uzun və keşməkeşli mövzudur. zaman-zaman qayıdarıq fikir mübadiləsi edərik.
son olaraq müalicəsi varmı? var. amma dediyim kimi çox uzun prosesdir və çərlədicidir. amma nəticəyə gəlmək olur. medikamentoz müalicə, psixoterapiyada da koqnitiv-bihevioral terapiya 12-20 terapevtik seans effektivdir. əvvəlcə müəyyən testlər aparılır, psixi vəziyyət yoxlanılır daha sonra uyğun üslub seçilir.
hə bir də, nənələrimiz deyəndə ki, çox oxuma başın xarab olar, sən demə çox müdrik söz deyibmiş. ali təhsilli insanlarda orta təhsillilərə nisbətən bu xəstəliyə “yoluxma” riski 1,5 dəfə çoxdur.
əlavə:
vay dədəm vay. nə boyda oldu alə bu? hələ dedim qısa yazım. nəisə oxuyun. hamısın oxuyana saqqız verəcəm* swh
əlavə2:
yaman dambadurum da adı var haa bunun: obsessiiiv kompulsiiv pozuntuu. əəə bir bir..
edit: 1-ci entry-ni yazan yazarın nick-inə referans verilmişdir.
2 il əvvəldən başladı bu məndə. bir iş tanışım var idi, ayağının yarasını açıb gözümün qabağında göstərdi, ondan sonra həmin adamnan rastlaşanda uzaq durmağa başladım. əllə mümkün qədər görüşmürdüm, məcbur qalsam da 15-20 dəqiqə əllərim yara olana qədər sabunla sürtürdüm. yavaş-yavaş uzaqlaşdış həmin adamdan. sonra bir başqası gəldi, yemək yediyimiz yerdə əlinin yarasından danışırdı, göstərə-göstərə. yara da keçmişdi əslində, əlinin içində quru qabıq kimi dururdu. yeyə bilmədim yeməyimi. beynimdə təkcə fikir var idi ki, oradan dərhal uzaqlaşım.
bu günə qədər hesablasaq nə qədər telefon, paltar, əşya tullamışam. müəyyən müddət keçdikcə həmin adamların haralarda oturduqları, nələrə toxunduqları haqqında hesablar aparmağa başladım. hətta onların getdiyi ölkələrə belə gedə bilmirəm. hava limanına girsəm məndə də xəstəlik olacaq deyə qorxuram.
əvvəl 2-3 nəfər idisə indi kütləvi şəkildə iyrənirəm. çünki tanıdığım hərkəs həmin adamlarla ünsiyyətdə olub, onlara toxunub.
bu yaxınlarda qardaşımın toyu idi, mənim günüm tualetdə əl yumaqla keçdi. neçə dəfə paltarımı dəyişmişəm.
cinsi həyatım demək olar ki, yoxdur. arvadımdan da iyrənirəm. onun ucbatından uşaqlarıma toxuna bilmirəm, çünki bütün gün analarının yanında olurlar. özümü öldürmək istədim olmadı.
axı necə belə yaşamaq olar? mən necə insanam ki, öz körpələrimdən belə iyrənər olmuşam...
blaa.
gece gece bunu niye yazdimki men? yene kederlendim bax.
üzv ol